2017 Yılı Çalışmaları


1) Prehistorik Batı Nekropolü ve Kandilkırı Yerleşmesi Çalışmaları

      Tunç Çağı Anadolu’sunda ölü gömme gelenekleri ve mimari düzenlemeleri ile Batı, Güney ve İç Anadolu kültür bağlantılarına yeni bir yorum getiren Prehistorik Batı Nekropolü çalışmalarında; nekropol alanının ETÇ3 safhasında yerleşim yeri olarak kullanıldığını gösteren duvar kalıntıları ve mimarisine yönelik veriler açığa çıkartılmıştır. 2016 yılında Prehistorik Batı Nekropolü ve Kandilkırı Yerleşmesindeki kazı çalışmalarına devam edilerek ETÇ yerleşimine ait mimari kalıntıların bir kısmı daha ortaya çıkartılmıştır. 2017 yılında yine Erken Kalkolitik Dönem’den itibaren verilerin alındığı yerleşim yeri ve nekropol alanında kazı ve konservasyon çalışmalarına devam edilmesi planlanmaktadır.

 
 

 

2) Kiliseli Peristylli Ev

   
Kiliseli Peristylli Ev, Tapınak A’nın doğusundan kuzeye tiyatroya ulaşan sokağın batı yanında Kuzey Tiyatrosu’nun bitişiğinde yer alır. 2014 yılında evin peristyllini oluşturan avlunun kazı çalışmaları tamamlanarak, avlunun etrafını çevreleyen bir kısmı yıkıldığı şekliyle ortaya çıkarılan sütunlarda öncelikli demo çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca Peristylli avluya açılan kuzeybatı köşesinde 2 mekan, eksonarteks bölümünün güneyinde ise 4 mekanın duvar hatları açığa çıkartılarak mekanların sınırları belirlenmiştir. 2015 yılında peristylli avluda kalabilen duvarlarda başlanan restorasyon çalışmalarının bir kısmı tamamlanmıştır. 2016 yılında batı ve güney kısmının kazısının tamamlanarak açığa çıkartılan mekanlara ait duvarlarda anastylosis esas duvar koruma ve sağlamlaştırma çalışmaları ile peristylli havuzun taban döşemeleri, koridor opus sectile, opus spicatum taban döşemelerinde sağlamlaştırma ve konservasyon çalışmalarına devam edilmiştir. 2017 yılında avlu tabanında taban döşemelerinin restorasyon ve konservasyonunun yapılmasına devam edilecektir. Ayrıca avlu etrafında yer alan kalan mekanların da kazı çalışmalarına başlanarak tüm yapıyı ortaya çıkartma ve restorasyonunun tamamlanarak ziyarete açılması planlanmaktadır.  




3) Septimus Severus Nymphaeumu Çalışmaları

    Suriye Caddesi’nin kuzeyinde yer alan Septimius Severus Nymphaeumu (41.60x14.30m) cadde boyunca uzanan üç basamaklı podyum üzerinde, dikdörtgen planlı inşa edilmiştir. Çeşmenin dikdörtgen havuzunu (31.40 m. x 8.20 m.) çeviren kısa cephelerde 6, uzun cephede ise 16 sütun yer almaktadır. İki katlı cephenin birinci katı Kompozit, ikinci katı ise Korinth düzeninde olup güneyde yer alan havuzun korkuluk (parapet) blokları mermerden, yapının ana duvarları ise travertenden inşa edilmiştir. 2015 yılında da anıtsal çeşmeye ait Merkezi Agora içine tasniflenen mimari bloklarda demo çalışmaları yapılmış olup restorasyon çalışmaları öncesinde ön hazırlıkların tamamlanmasına devam edilmiştir. Söz konusu yapıya ait mimari blokların çizim çalışmaları ise tamamlanma aşamasındadır. 2016 yılında çizimlerin tamamlanmasının ardından blokların alan içinde demoları yapılmıştır. 2017 yılında tamamı çizilen blokların AutoCAT ortamında yerlerine yerleştirilmeleri yapılarak finans bulunması durumunda restorasyon çalışmalarına devam edilecektir.

 



4) Kuzey (Kutsal) Agora Portikleri (Doğu, Güney ve Batı Portik) ve Propylonları (Merkezi, Batı Propylon) Çalışmaları


     
Suriye Caddesi’nin kuzey tarafındaki dikdörtgen planlı 265x128 m. ölçülerindeki agoraya, ana cadde yanında yer alan Doğu, Merkezi ve Batı Propylonları’ndan giriş yapılmaktadır. Agorada ilk kez 2011 yılında kazı çalışmalarına başlanmış, 2013 yılında Doğu ve Batı Portiğine ait açığa çıkartılan sütunlu galerilerde restorasyon çalışmaları yapılmıştır. 2014 yılında, Batı Portik’te kazı çalışmaları, Güney Portik’te ise hazırlanan ve kurul kararı ile onaylanan proje doğrultusunda sütunlarda ayağa kaldırma çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
    2015 yılında Aydın Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 26.12.2014 tarih ve 3456 sayılı kararı ile onaylanan proje doğrultusunda Merkezi Propylon’da restorasyon projesine başlanılmış olup bu çalışmalara 2016 yılında da devam edilmiştir. 2017 yılında Merkezi Propylonun restorasyonunun tamamlanması planlanmaktadır. Ayrıca Batı Portiğin güneybatı köşesinden Güney Portiğe doğru kazı çalışmalarına devam edilmiş, M.S. 494 yılı depreminde yıkılan sütunlar ile traverten duvar blokları açığa çıkartılmıştır. 2016 yılında Batı Portikte, Merkezi Propylon ile Güney Portikte kazı ve restorasyon çalışmaları eş zamanlı olarak yürütülerek avluda 7 metre olan dolguların bir kısmı sistemli kazı ile kaldırılmış, sütunlu galerilerin restorasyonu (Güney ve Batı Portik) hemen hemen tamamlanma aşamasına gelmiştir. 2017 yılında Batı Portiğin tamamen MS 494 yılı depreminde yıkılan ve tamamen kesilmiş traverten bloklardan yapılan freskli arka duvarın ayağa kaldırılması, Kurul Kararına uygun ahşap kırma çatı ve kiremitlerin yapılması planlanmaktadır. 


  



5) C Yapısı (Kilise) Çalışmaları


     
Yapı, Stadyum Caddesi’nin batısında, Caracalla Nympheumu’nun güneybatısında, Efes Portikosu’nun ise kuzeyinde yer alır.  İlk kez 2013 yılında başlanan çalışmalarda yapının plan tipi genel olarak belirlenmiş, çalışmalar büyük ölçüde 2014 yılında tamamlanmıştır. Kuzeybatı-güneydoğu akslı yerleştirilen yapının güneydoğusunda üç girişli kapısı ve kuzeybatıda yer alan ana apsisi bulunur. Yapının genişliği 16.60 m., uzunluğu ise 19.50 metredir. Ele geçen sikkeler göre yapı, M.S. 4. yy.da kiliseye dönüştürülmüştür ve M.S. 494 depreminde yıkılmıştır. 2017 yılında C Yapısı’nda anastylosis esas restorasyon çalışmalarının yapılması hedeflenmektedir.




6) Stadyum Caddesi Çalışmaları

     
Hippodomik sistemde, Caracalla Nymphaeumu kavşağından güneye doğru devam eden diğer bir ana cadde olan Stadyum Caddesi’nde ilk kazı çalışmaları 2009 yılında başlamış olup caddenin 110 mlik kısmı ortaya çıkarılmıştır. 2011 yılında ise cadde güneye doğru 50 m daha açılmıştır. Çalışmalar sonucunda açığa çıkarılan dağınık haldeki mimari blokların belgeleme ve çizim çalışmaları tamamlanmıştır. 2013 yılında Stadyum Caddesi’nde kazılan alanlarda açığa çıkartılan mimari blokların anastylosis esas olmak üzere restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır. 2014 yılında caddenin kazılan tüm bölümlerinin restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır. 2015 yılında Stadyum’a doğru (güney yöne) kazı çalışmalarına başlanmış olup cadde güneye doğru 150 m kazılmıştır. Kazılan alanların çizim çalışmaları yapılmıştır.  Bu alandaki ana amaçlardan biri caddenin gezi güzergâhına bağlı olarak güneyde yer alan Stadyum ve Güney Hamamı Kompleksi ile yol bağlantılarının sağlanmasıdır. 2016 yılında caddenin güneye doğru tamamı kazılarak Traian Nymphaeumu ve Meydanı ile Atriumlu Yönetici Binası açığa çıkartılmıştır. Caddede doğu aksta kaldırım, batı aksta ise üzeri tuğla kemerlerle yükseltilen portik yer alır. 2017 yılında açığa çıkartılan cadde batı portiğinin anastylosis esas olmak üzere restorasyon çalışmalarına başlanılması hedeflenmektedir.




7) Traian Nymphaeumu Çalışmaları


   
Stadyum Caddesi’nin güneyinde kazılar öncesinde yüzeydeki mimari bloklardan bir çeşme yapısı olduğu anlaşılan ve Güney Nymphaeumu olarak adlandırılan bölümde 2016 yılında yapılan kazı çalışmalarında yarım daire formlu anıtsal çeşme yapısı açığa çıkartılmıştır. Korinth düzeninde 8 sütunun çevirdiği alınlıklı apsidal formlu çeşme, yazıtına göre İmparator Traian’a (M.S. 98-117) M.S. 113-114 yılında adanmıştır. Dıştan dışa 11.00x9.30 m. ölçülerindeki yapıda, M.S. 4.-5. yy’da önünde yer alan parapetler sökülerek iki basamaklı bir exedra şeklinde düzenlenm olduğu anlaşılmıştır. Nymphaeum’un bu evresinde doğu duvarı dışına bitişik, 5.76x1.90 m. ölçülerinde, kuzey-güney yönlü dikdörtgen planlı küçük havuzlu bir çeşme inşa edilmiştir. Ayrıca batı tarafta çapraz olarak meydana bağlanan yol üzerinde iki adet küçük havuz daha yer alır. Stadyum Caddesi Batı Portik üzerinden görülen ve çeşmenin kuzey arka bitişiğinde yer alan nişli çeşme, orijinal yapı ile ilişkilidir. Traian Nymphaeumu’na su, kuzey tarafta yer alan ve künkleri görülebilen sistemle sağlanmıştır. Ana havuzun batı ve doğu duvarları dışında yer alan künk sistemleri ise çeşmeden diğer alanlara sağlanan sular ile ilişkilidir. Çeşmenin güneydoğu önüne yerleştirildiği anlaşılan 30 satırdan oluşan yazıt, kente suyun sağlanması, kullanımı, kontrolü, suya zarar verenler ve illegal kullanım yapanlara verilecek olan cezaları içermekte olup, ilk kez su sisteminin Salbakos (Babadağ) eteklerinden getirilmesiyle ilgili bilgileri de içerir.  Kazısı tamamlanan Çeşme’de başlanan AutoCad ve 3D çalışmalarına devam edilmektedir. Bu proje çalışmalarının 2017 yılında tamamlanarak restorasyon çalışmalarına geçilmesi hedeflenmektedir.




8) Traian Nymphaeumu Meydanı-Atriumlu Yönetici Binası Çalışmaları


     
 Stadyum Caddesi’nin güney ucunda yer alan dikdörtgen meydan, dıştan dışa 24.25x14.70 m. ölçülerindedir. Kuzeyinde yer alan anıtsal çeşmeden dolayı “Traian Nymphaeumu Meydanı” olarak adlandırılmıştır. Meydanın güneydoğu ucunda ve kuzeybatı başlangıcında farklı şekilde iki hat olarak ana cadde bağlantıları yer alır. Ayrıca doğusu ve batısı stylobat üzeri mermer paye kaideler ve bunların gerisinde opus spicatum döşemeli olup portik şeklinde düzenlenmiştir. Olasılıkla bu portikler, güney uçta yer alan Atriumlu Yönetici Binası ile ilişkili resmi ofislere açılıyor olmalıdır. Ayrıca Traian Nymphaeumu Meydanı’nın batısında ızgara plan sisteminin dışında, çapraz bir şekilde topoğrafyaya bağlı kalınarak yapılan, Batı Hamamı, Batı Agorası ve Efes Caddesi ile bağlanan 4.90-5.00 m. genişliğinde bir cadde tespit edilmiştir. Meydanın güneydoğusundaki cadde ise Stadyum, Bouleuterion ve Güney Agorası’na kadar uzanan diğer ana arter ile bağlantılıdır. Meydanın taban döşemeleri taş ocağı olarak kullanıldığından çok tahrip olmuştur. 2017 yılında taban sağlamlaştırılmasının yapılması planlanmaktadır.

     Atriumlu Yönetici Binası
; Stadyum Caddesi’nin güney ucunda yer alan yapı dıştan dışa 17.00x21.75 m. ölçülerinde olup doğu, batı ve güneyinde birbirleri ile bağlantılı diğer mekânlardan oluşur. Kuzey yönü ise meydana açılmaktadır. Bununla ilgili olarak yönetici binasına güney ve kuzey tarafta ortada yer alan iki ana kapıdan girilmektedir. Atriumun ortasında dört köşesinde kaideli postamentli ve İon başlıklı sütunlarla çevrili, dıştan dışa 13.20x9.20 m. ölçülerinde dikdörtgene yakın planlı bir havuz vardır. Atrium’u çevreleyen portiklerin tabanında bir kısmı korunabilen geometrik ve bitkisel bezemeli mozaikler bulunur. İç duvar yüzeylerinde ise panolardan oluşan freskler yapılmış olup bunlar taban seviyesinde günümüze ulaşabilmiştir. Traian Nymphaeumu önünde yer alan meydanı ve Atriumlu Yönetici Binasının kazı çalışmaları tamamlanmış olup, halen Atrium mozaiklerinin sağlamlaştırılması çalışmalarına devam edilmektedir. 2017 yılında Atrium koridoru mozaiklerinde ve havuz zemin döşemlerinde sağlamlaştırma ve anastylosis esas restorasyon çalışmaları yapılacaktır.





9) Batı Tiyatrosu Çalışmaları

     
Laodikeia Antik Kenti’nin batısında yer alan Batı Tiyatrosu, Hellenistik geleneğe göre tamamen doğal zemine oyularak yapılmıştır. Batı Tiyatrosu’nun sahne binasının bir bölümü 6-7 m yüksekliğinde ayaktadır. Tiyatro, 7 merdiven geçişiyle, 9 kerkidese bölünmüştür. Mermer olan alt caveada 23, traverten olan üst caveada ise 19 oturma sırası tespit edilmiştir. Cavea çapı 85 metredir ve yaklaşık olarak 8000 kişilik oturma kapasitesine sahiptir. Hellenistik Dönem’de yapılan kentin bu erken tiyatrosu, değişik şekildeki onarımlarla M.S. 7. yy.a kadar kullanılmıştır. Tiyatronun Laser Station yardımıyla üç boyutlu olarak fotoğraflama, taş planı, kesit ve tarama işlemleri gerçekleştirilmiştir. 2016 yılında Batı Tiyatrosu’nda sahne binasında kazı ve kısmi restorasyon çalışmalarına başlanarak, güney parados geçişi ve tonozlu mekan, 4 loca açığa çıkartılmıştır. Ayrıca alt caveanın güney kanadında diazoma ile oturma basamaklarının bir kısmı ortaya çıkartılmıştır. 2017 yılında sahne binasında kazı ve restorasyon çalışmalarına, oturma basamaklarında kazı ve restorasyon çalışmalarına devam edilmesi ve finans bulunması durumunda üç yıl içinde Batı Tiyatrosu’nun kazı ve restorasyonunun tamamlanarak açılması planlanmıştır.


 


10)- Batı Nekropolü Tonoz Hücreli Mezar Kompleksi  Çalışmaları

     2016 yılında yapılan kaçak kazı sonunda Kurul Kararıyla çalışma programına alına Batı Nekropolü tonoz hücreli mezar kompleksinde kazı ve kısmi sağlamlaştırma çalışmaları yapılmış olup 2017 yılında yeterli finans temin edilirse hem kazının tamamlanması, hem de koruma üst çatısının yapılması planlanmıştır.

  


11)- Restorasyon ve Konservasyon Çalışmaları

Uzman restoratör, mimar ve buna bağlı çalışacak ekiplerle;

a)      Kazılarda açığa çıkarılan seramiklerin yıkanması ve birleştirilmesi işlemleri,

b)      Kazılarda açığa çıkarılan heykeltıraşlık malzemelerin (kabartma, heykel vb.) temizlik ve birleştirilmesi, 2015-2016 yılında çıkartılan heykellerin parçalarının restorasyonuna devam edilmiş olup bunların 2017 yılında tamamlanması planlanmıştır.

c)      Diğer mimari malzemelerin (sütun, başlık vb. parçalar) temizlik-birleştirilmesi ile mevcut açığa çıkarılan duvarların, duvar sıvalarının, fresklerinin sağlamlaştırılması ve korunması,

d)     Kazılarda açığa çıkarılan sikke, bronz obje, kemik, pişmiş toprak vb. eserlerin temizlik ve koruma çalışmaları,

e)      Kiliseli Peristylli Ev’de mekan duvarlarında anastylosis esas sağlamlaştırma, opus sectile ve opus spicatum taban döşemelerinde restorasyon ve konservasyon çalışmaları,

f)       Kazısı tamamlanan alanlarda başlanan restorasyon-konservasyon çalışmalarında gerekli görülen mimari bloklar üzerinde pantograf çalışmaları yapılacaktır.

12)- Yer Radarı Çalışmaları

    Kazı yapılması planlanan alanlarda kazıya ait olan GPR yer radarı taraması ile mevcut toprak altında kalıntıların belgelenmesi ve planlarının çıkarılmasına yönelik çalışmalar yapılacaktır. Ayrıca tüm kentin yeraltı planını çıkarmak için aşama aşama yer radarı tarama çalışmalarına devam edilecektir.

13)- Harita ve Çizim Çalışmaları

   Kazı alanlarında açığa çıkarılan yapılar ve mimari blokların 1/50, 1/20 ve 1/1 ölçeğinde taş planı çizimleri yapılmaktadır. Mimari elemanların ve seramiklerin çizim çalışmaları AutoCAD ve FreehandMx programları kullanılarak bilgisayar ortamına aktarılmaktadır. 2016 yılında mevcut açığa çıkarılan alanların planları çıkarılarak total station ile kent planı üzerine işlenecektir. Ayrıca Leica P20 Laser Station aleti ile yapıların projelendirilmesine ve çizim çalışmalarına yönelik taramaları yapılarak plan ve kesitleri çıkarılacaktır. Ayrıca Laodikeia Kazısı için hazırlanmış olan ARKDATA yazılım programına düzenli olarak veri girişine devam edilmektedir. Septimius Severus Nymphaeumu’nda yapıya ait mimari blokların çizim çalışmalarına devam edilmiş olup 2017 yılında bu çalışmaların ve 3D çiziminin tamamlanması hedeflenmektedir. 



Bu site Laodikeia Kazı Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır. Site içerisinde yer alan ögelerin tüm kullanım hakları saklıdır.