2018 Yılı Çalışmaları


1) Prehistorik Batı Nekropolü ve Kandilkırı Yerleşmesi Çalışmaları

Tunç Çağı Anadolusu’nda ölü gömme gelenekleri ve mimari düzenlemeleri ile Batı, Güney ve İç Anadolu kültür bağlantılarına yeni bir yorum getiren Prehistorik Batı Nekropolü çalışmalarında; nekropol alanının Eski Tunç Çağı (ETÇ) 3 safhasında yerleşim yeri olarak kullanıldığını gösteren duvar kalıntıları ve mimarisine yönelik veriler açığa çıkartılmıştır. 2016 yılında Prehistorik Batı Nekropolü ve Kandilkırı Yerleşmesindeki kazı çalışmalarına devam edilerek ETÇ yerleşimine ait mimari kalıntıların bir kısmı açığa çıkarılmıştır. 2017 yılında ise Erken Tunç Çağı 2 mezarlık alanının kuzeyindeki devamının açığa çıkarılmasına yönelik çalışılmıştır. 2018 yılında yine Erken Kalkolitik Dönem’den itibaren verilerin alındığı yerleşim yeri ve nekropol alanında kazı ve konservasyon çalışmalarına devam edilmesi planlanmaktadır.

 

2) Kiliseli Peristylli Ev

Kiliseli Peristylli Ev, Tapınak A’nın doğusundan kuzeye tiyatroya ulaşan sokağın batı yanında Kuzey Tiyatrosu’nun bitişiğinde yer alır. 2014 yılında evin peristyllini oluşturan avlunun kazı çalışmaları tamamlanarak, avlunun etrafını çevreleyen bir kısmı yıkıldığı şekliyle ortaya çıkarılan sütunlarda öncelikli demo çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca Peristylli avluya açılan kuzeybatı köşesinde 2 mekan, eksonarteks bölümünün güneyinde ise 4 mekanın duvar hatları açığa çıkartılarak mekanların sınırları belirlenmiştir. 2015 yılında peristylli avluda kalabilen duvarlarda başlanan restorasyon çalışmalarının bir kısmı tamamlanmıştır. 2016 yılında batı ve güney kısmının kazısının tamamlanarak açığa çıkartılan mekanlara ait duvarlarda anastylosis esas duvar koruma ve sağlamlaştırma çalışmaları ile peristylli havuzun taban döşemeleri, koridor opus sectile, opus spicatum taban döşemelerinde konservasyon çalışmalarına başlanılmıştır. 2017 yılında ise avlu tabanında traverten taban döşemelerinde sabitleme ve derz işlemine devam edilmiş olup havuz içerisinde deneme çalışmaları tamamlanan taban döşemeleri harç analizine göre zemin harcı kullanılarak orijinal yerlerine sabitlenmiştir. Ayrıca taban döşemelerinin yapıştırma işlemine devam edilirken; bu çalışmalara paralel olarak traverten döşemelerdeki eksik kısımların pantograf tekniği ile tamamlama işlemleri büyük çoğunlukla tamamlanmıştır. 2018 yılında ise avlu etrafındaki koridorlarda yer alan opus sectile döşemeler ile dış nartekste (eksonarteks) opus spicatum döşemelerin, ev kilisesi bölümünde ise opus sectile döşemelerin, restorasyon ve konservasyonlarına başlanması planlanmıştır. Diğer taraftan yapının tamamının ortaya çıkartılmasına yönelik olarak batı ve güney kısımda yer alan mekanların kazılması hedeflenmektedir. Yapıda kazı ve restorasyonunun tamamlanmasının ardından ziyarete açılması planlanmaktadır.
   

 

 

3) Kuzey (Kutsal) Agora Portikleri (Doğu, Güney ve Batı Portik) ve Propylonları (Merkezi, Batı Propylon) Çalışmaları

Suriye Caddesi’nin kuzey tarafındaki dikdörtgen planlı 265x128 m. ölçülerindeki agoraya, ana cadde yanında yer alan Doğu, Merkezi ve Batı Propylonları’ndan giriş yapılmaktadır. Agorada ilk kez 2011 yılında kazı çalışmalarına başlanmış, 2013 yılında Doğu ve Batı Portiğine ait açığa çıkartılan sütunlu galerilerde restorasyon çalışmaları yapılmıştır. 2014 yılında, Batı Portik’te kazı çalışmaları, Güney Portik’te ise hazırlanan ve kurul kararı ile onaylanan proje doğrultusunda sütunlarda ayağa kaldırma çalışmaları gerçekleştirilmiştir. 

2015 yılında Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun kararı ile onaylanan proje doğrultusunda Merkezi Propylon’da restorasyon projesine başlanılmış, çalışmalar halen devam etmektedir. Ayrıca Batı Portiğin güneybatı köşesinden Güney Portiğe doğru kazı çalışmalarına devam edilmiş, MS 494 yılı depreminde yıkılan sütunlar ile traverten duvar blokları açığa çıkartılmıştır. 2016 yılında Batı Portikte, Merkezi Propylon ile Güney Portikte kazı ve restorasyon çalışmaları eş zamanlı olarak yürütülerek avluda 7 metre olan dolguların bir kısmı sistemli kazı ile kaldırılmış, sütunlu galerilerin restorasyon (Güney ve Batı Portik) çalışmaları yapılmıştır.

“Laodikeia Antik Kenti Kuzey (Kutsal) Agora, Batı Portiği Kısmi Restorasyon Projesi”, Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun kararıyla onaylanmıştır. 2017 yılında ise Kuzey (Kutsal) Agora Batı ve Güney Portik krepislerinde, kaide ve sütun gövdelerinde gerekli görülen alanlarda pantograf, temizlik, sağlamlaştırma restorasyon ve konservasyon çalışmalarına devam edilmiştir.
Denizli Pamukkale Belediyesi üzerinden yürütülen “Laodikeia Antik Kenti, Kuzey (Kutsal) Agora Batı Portik Anastylosis Esaslı Restorasyon Projesi’ne emlak katkı paylarından sağlanan ödenek ile 2018 yılında Batı Portik’te ilk aşamada MS 494 yılı depreminde yıkılan ve tamamen kesilmiş traverten bloklardan yapılan freskli arka duvarın ayağa kaldırılma çalışmaları ile birlikte eş zamanlı olarak duvar fresklerinde koruma önlemlerinin alınması ve havuzun restorasyonunun tamamlanması hedeflenmektedir. Ayrıca sütunlu galeride ve krepidoma’da eksik olan bölümlerde pantograf çalışmaları yapılacaktır. Traverten bloklardan oluşan ve 11 sıralı olarak doğu yönde yıkılan duvarın iç kısmı tamamen renkli geometrik resimlerle süslenmiştir. Söz konusu duvarın, tamamen kazılarda ortaya çıkartılan orijinal malzemelerle restorasyon ve konservasyonunun tamamlanmasının ardından portiğin üzerinin ahşap çatı ve yeni yapılacak olan özgün kalipter ve stoterler (kiremit ve omurgalar) ile örtülmesi hedeflenmektedir. Batı Portik restorasyon ve konservasyon projesinin tamamlanması Ülkemizde bu anıtsallık ve görkemde ilklerden biri olacaktır.

 

 

4) Stadyum Caddesi Çalışmaları

Hippodomik sistemde, Caracalla Nymphaeumu kavşağından güneye doğru devam eden diğer bir ana cadde olan Stadyum Caddesi’nde ilk kazı çalışmaları 2009 yılında başlamış olup caddenin 110 mlik kısmı ortaya çıkarılmıştır. 2011 yılında ise cadde güneye doğru 50 m daha açılmıştır. Çalışmalar sonucunda açığa çıkarılan dağınık haldeki mimari blokların belgeleme ve çizim çalışmaları tamamlanmıştır. 2013 yılında Stadyum Caddesi’nde kazılan alanlarda açığa çıkartılan mimari blokların anastylosis esas olmak üzere restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır. 2014 yılında caddenin kazılan tüm bölümlerinin restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır. 2015 yılında Stadyum’a doğru (güney yöne) kazı çalışmalarına başlanmış olup cadde güneye doğru 150 m kazılmıştır. Kazılan alanların çizim çalışmaları yapılmıştır.  Bu alandaki ana amaçlardan biri caddenin gezi güzergâhına bağlı olarak güneyde yer alan Stadyum ve Güney Hamamı Kompleksi ile yol bağlantılarının sağlanmasıdır. 2016 yılında caddenin güneye doğru tamamı kazılarak Traian Nymphaeumu ve Meydanı ile Atriumlu Yönetici Binası açığa çıkartılmıştır. Caddede doğu aksta kaldırım, batı aksta ise üzeri tuğla kemerlerle yükseltilen portik yer alır. 2017 yılında açığa çıkartılan cadde batı portiğinin anastylosis esas olmak üzere restorasyon çalışmalarına başlanılması hedeflenmektedir.

 



5) Traian Nymphaeumu Çalışmaları

Stadyum Caddesi’nin güneyinde, kazılar öncesinde yüzeydeki mimari bloklardan bir çeşme yapısı olduğu anlaşılan ve Güney Nymphaeumu olarak adlandırılan bölümde 2015 yılında yapılan kazı çalışmalarında apsidal yarım daire formlu anıtsal çeşme yapısı açığa çıkartılmıştır. Korinth düzeninde 12 sütunun çevirdiği beş alınlıklı apsidal formlu çeşme, su yasalarının yer aldığı yazıta göre İmparator Traian’a (MS 98-117) MS 113-114 yılında adanmıştır. Dıştan dışa 11.00x9.30 m. ölçülerindeki yapıda, ana havuz haricinde doğuda ve batıda ikişer küçük havuz yer alır. MS 4.-5. yy’da ana havuzun önünde yer alan parapetler sökülerek iki basamaklı bir exedra şeklinde düzenlenmiş olduğu, doğuda, kuzeydoğuda ve batıda yer alan küçük havuzlardan su sağlandığı, ayrıca su haznesine yapılan eklemelerle küçük terminal yapıldığı tespit edilmiştir. Traian Nymphaeumu’na su, kuzey tarafta yer alan ve doğudan II. Su Dağıtım Terminalinden getirilen ana hat ve basıncı alındıktan sonra künklerle sisteme su aktarılmıştır. Ana havuzun batı ve doğu duvarları dışında yer alan künk sistemleri ise çeşmeden diğer alanlara geç dönemde küçük terminalden sağlanan sular ile ilişkilidir. Çeşmenin güneydoğu önüne yerleştirildiği anlaşılan 30 satırdan oluşan yazıt, kente suyun sağlanması, kullanımı, kontrolü, suya zarar verenler ve illegal kullanım yapanlara verilecek olan cezaları içermekte olup, ilk kez su sisteminin Salbakos (Babadağ) eteklerinden getirilmesiyle ilgili bilgileri de içerir.  Proje çalışmaları tamamlanan yapının Anastylosis Esas Restorasyon Projesi, Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 23.08.2017 tarih ve 6963 sayılı kararıyla onaylanmıştır. 2017 yılında Nympaeumda su haznesi alanında hassas kazı çalışmaları yapılarak, anıtsal çeşmenin kaide, başlık, arşitrav-friz, geison-sima ve alınlık bloklarının parçalarının birleştirilmesi yönünde gerekli olan tasnif çalışmaları ile AutoCad ve 3D çalışmalarına başlanmış olup halen devam etmektedir. 2018 yılında yapıda restorasyon ve konservasyon çalışmalarına geçilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda öncelikle mevcut havuzu oluşturan traverten bloklarda gerekli olan sağlamlaştırma çalışmaları ile havuz duvarı üzerinde çok azı kalabilen meander süslemeli stylobat restore edilecektir. Parçalı olan stylobatlar, pantograf tekniği ile eksikleri tamamlanacak, eksik olanlar ise yeni özgün mermerden yapılacaktır.




6) Traian Nymphaeumu Meydanı-Atriumlu Yönetici Binası Çalışmaları


Stadyum Caddesi’nin güney ucunda yer alan dikdörtgen meydan, dıştan dışa 24.25x14.70 m. ölçülerindedir. Kuzeyinde yer alan anıtsal çeşmeden dolayı “Traian Nymphaeumu Meydanı” olarak adlandırılmıştır. Meydanın güneydoğu ucunda ve kuzeybatı başlangıcında farklı şekilde iki hat olarak ana cadde bağlantıları yer alır. Ayrıca doğusu ve batısı stylobat üzeri mermer paye kaideler ve bunların gerisinde opus spicatum döşemeli olup portik şeklinde düzenlenmiştir. Olasılıkla bu portikler, güney uçta yer alan Atriumlu Yönetici Binası ile ilişkili resmi ofislere açılıyor olmalıdır. Ayrıca Traian Nymphaeumu Meydanı’nın batısında ızgara plan sisteminin dışında, çapraz bir şekilde topoğrafyaya bağlı kalınarak yapılan, Batı Hamamı, Batı Agorası ve Efes Caddesi ile bağlanan 4.90-5.00 m. genişliğinde bir cadde tespit edilmiştir. Meydanın güneydoğusundaki iki sokak ise Stadyum, Bouleuterion ve Güney Agorası’na kadar uzanan diğer ana arter ile bağlantılıdır. Meydanın taban döşemeleri taş ocağı olarak kullanıldığından çok tahrip olmuştur. 2017 yılında planlanan şekilde taban döşemelerinin sağlamlaştırılması yapılarak düzenleme çalışmaları tamamlanmıştır. 2018 yılında ise restorasyon-konservasyon çalışmalarına devam edilmesi planlanmaktadır.



A
triumlu Yönetici Binası
Stadyum Caddesi’nin güney ucunda yer alan yapı dıştan dışa 17.00x21.75 m. ölçülerinde olup doğu, batı ve güneyinde birbirleri ile bağlantılı diğer mekânlardan oluşur. Kuzey yönü ise meydana açılmaktadır. Bununla ilgili olarak yönetici binasına güney ve kuzey tarafta ortada yer alan iki ana kapıdan girilmektedir. Atriumun etrafı postamentli ve İon başlıklı sütunlarla çevrili olup dıştan dışa 13.20x9.20 m. ölçülerinde dikdörtgene yakın planlı bir havuz vardır. Atrium’u çevreleyen portiklerin tabanında bir kısmı korunabilen geometrik ve bitkisel bezemeli mozaikler bulunur. İç duvar yüzeylerinde ise panolardan oluşan freskler yapılmış olup bunlar taban seviyesinde günümüze ulaşabilmiştir. 2017 yılında Atriumlu Yönetici Binasında restorasyon öncesi düzenleme çalışmalarına başlanmış olup atrium havuzu, kaideler ve sütunlar üzerinde tasnifleme çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca yapının projeleri de hazırlanmakta olup bu konudaki çalışmalar sürdürülmektedir. Proje çalışmalarının tamamlanmasının ardından 2018 yılında Atrium koridoru mozaiklerinde ve havuz zemin döşemlerinde sağlamlaştırma ve anastylosis esas restorasyon çalışmaları yapılacaktır.




7) Traian Nymphaeumu Meydanı Doğu Sokak

Traian Nymphaeumu Meydanı Doğu Sokağı”, Traian Nymphaeumu ile Traian Nymphaeumu Meydanı’nın doğu köşesinde olup Güney Agora’ya ulaşımı sağlayan ana caddeye bağlanmaktadır. Sokakta kazı çalışmalarına başlanmasının amacı; meydan ile sokak ve cadde bağlantılarını ortaya çıkartmak ve aynı zamanda Güney Agora’ya ulaşımı sağlayarak, kentte Stadyuma ulaşan ana gezi bağlantısının sağlanmasıdır. Doğu-batı uzantılı olan ve Traian Nymphaeumu Meydanı Batı Cadde’nin doğu aksında yer alan bu sokağın mevcut halini ve kullanım evrelerini tespit etmek ve Güney Agora’ya ulaşımı sağlayan ana caddeye bağlamak amacıyla 2017 yılında kazı çalışmalarına başlanmıştır. 2018 yılında ise kazı çalışmalarına devam edilerek kazısı biten bölümlerde restorasyon çalışmalarının yapılması planlanmaktadır.




8)- Traian Nymphaeumu Meydanı Doğu Mekan

Traian Nymphaeumu Meydanı’nın doğusunda yapılan çalışmalarda mekâna ait duvarlar açığa çıkartılmış olup alan “Traian Nymphaeumu Meydanı Doğu Mekân” olarak adlandırılmıştır. Söz konusu alanda yapılan çalışmalarda geometrik desenli zemin mozaikleri ile birlikte alanın son kullanım evresine ait Geç Antik Çağ’a tarihlenen yönetici? heykeli açığa çıkartılmıştır. Bu alan resmi ofis olarak kullanılmış olmalıdır. Halen alandaki çalışmalara devam edilmektedir. 2018 yılında kalınan yerden itibaren kazı çalışmalarının yapılarak söz konusu mozaiklerde temizlik çalışmalarının ardından konservasyon çalışmalarının yapılması planlanmaktadır.



9)- 
Güney Agora-Stadyuma Ulaşımı Sağlayan Cadde

Traian Nymphaeumu Meydanı Doğu Sokağın devamında yer alan ve hippodamik sistemde kuzey-güney doğrultulu bir ana caddenin varlığı bilinmektedir. Söz konusu ana cadde; Suriye Caddesi, Stadyum Caddesi gibi kentteki ana arterlerden birini oluşturmaktadır. Bu alanda çalışma yapılmasının amacı ise ana caddeyi açığa çıkartarak Güney Agora, Bouleuterion, Güney Hamam-Gymnasium Kompleksi ve Stadyum’a bağlantıyı sağlamaktadır.  Söz konusu alanda 2018 yılında Traian Nymphaeumu Meydanı Doğu Sokak çalışmalarının tamamlanmasının ardından çalışmalara başlanabilecektir. Bu sayede ana arterden kentin güneyinde yer alan yapılara geçişin sağlanması ve gezi güzergahının kesintisiz şekilde devam edebilmesi hedeflenmiştir.

10)- RESTORASYON VE KONSERVASYON ÇALIŞMALARI

Uzman restoratör, mimar ve buna bağlı çalışacak ekiplerle;

a)   Kazılarda açığa çıkarılan seramiklerin yıkanması ve birleştirilmesi işlemleri,

b)   Kazılarda açığa çıkarılan heykeltıraşlık malzemelerin (kabartma, heykel vb.) temizlik ve birleştirilmesi, 2016-2017 yılında çıkartılan heykellerin parçalarının restorasyonuna devam edilmiş olup bunların 2018 yılında tamamlanması planlanmıştır.

c)   Diğer mimari malzemelerin (sütun, başlık vb. parçalar) temizlik-birleştirilmesi ile mevcut açığa çıkarılan duvarların, duvar sıvalarının, fresklerinin sağlamlaştırılması ve korunması,

d)   Kazılarda açığa çıkarılan sikke, bronz obje, kemik, pişmiş toprak vb. eserlerin temizlik ve koruma çalışmaları,

e)   Kiliseli Peristylli Ev’de koridorlarda yer alan opus sectile ve ev kilisenin dış narteksinde yer alan opus spicatum taban döşemelerinin restorasyon ve konservasyon çalışmaları,

f)    Kazısı tamamlanan alanlarda başlanan restorasyon-konservasyon çalışmalarında gerekli görülen yerlerde yıl boyunca korumaya yönelik müdahaleler yapılacaktır.

 

11)- YER RADARI ÇALIŞMALARI

Kazı yapılması planlanan alanlarda kazıya ait olan GPR yer radarı taraması ile mevcut toprak altında kalıntıların belgelenmesi ve planlarının çıkarılmasına yönelik çalışmalar yapılacaktır. Ayrıca tüm kentin yeraltı planını çıkarmak için aşama aşama yer radarı tarama çalışmalarına devam edilecektir.


12)- HARİTA VE ÇİZİM ÇALIŞMALARI

Kazı alanlarında açığa çıkarılan yapılar ve mimari blokların 1/50, 1/20 ve 1/1 ölçeğinde taş planı çizimleri yapılmaktadır. Mimari elemanların ve seramiklerin çizim çalışmaları AutoCAD ve FreehandMx programları kullanılarak bilgisayar ortamına aktarılmaktadır. 2018 yılında mevcut açığa çıkarılan alanların planları çıkarılarak total station ile kent planı üzerine işlenecektir. Ayrıca Leica P20 Laser Station aleti ile yapıların projelendirilmesine ve çizim çalışmalarına yönelik taramaları yapılarak plan ve kesitleri çıkarılacaktır. Ayrıca Laodikeia Kazısı için hazırlanmış olan ARK-DATA yazılım programına düzenli olarak veri girişine devam edilmektedir. 


Bu site Laodikeia Kazı Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır. Site içerisinde yer alan ögelerin tüm kullanım hakları saklıdır.