2019 Yılı Çalışmaları


1) Prehistorik Batı Nekropolü ve Kandilkırı Yerleşmesi Çalışmaları

     Tunç Çağı Anadolusu’nda ölü gömme gelenekleri ve mimari düzenlemeleri ile Batı, Güney ve İç Anadolu kültür bağlantılarına yeni bir yorum getiren Prehistorik Batı Nekropolü çalışmalarında; nekropol alanının Eski Tunç Çağı (ETÇ) 3 safhasında yerleşim yeri olarak kullanıldığını gösteren duvar kalıntıları ve mimarisine yönelik veriler açığa çıkartılmıştır. 2016 yılında Prehistorik Batı Nekropolü ve Kandilkırı Yerleşmesindeki kazı çalışmalarına devam edilerek ETÇ yerleşimine ait mimari kalıntıların bir kısmı açığa çıkarılmıştır. 2017 yılında ise Erken Tunç Çağı 2 mezarlık alanının kuzeyindeki devamının açığa çıkarılmasına yönelik çalışılmıştır. 2018 yılında yine Erken Kalkolitik Dönem’den itibaren verilerin alındığı yerleşim yeri ve nekropol alanında kazı ve konservasyon çalışmalarına devam edilmiş olup, ETÇ’na ait yerleşimin tam planının ve özelliklerinin ortaya çıkartılması için 2019 yılında da kazı çalışmaları planlanmaktadır.

 

2) Kiliseli Peristylli Ev

     Kiliseli Peristylli Ev, Tapınak A’nın doğusundan kuzeye tiyatroya ulaşan sokağın batı yanında Kuzey Tiyatrosu’nun bitişiğinde yer alır. 2014 yılında evin peristyllini oluşturan avlunun kazı çalışmaları tamamlanarak, avlunun etrafını çevreleyen bir kısmı yıkıldığı şekliyle ortaya çıkarılan sütunlarda öncelikli demo çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca Peristylli avluya açılan kuzeybatı köşesinde 2 mekân, eksonarteks bölümünün güneyinde ise 4 mekânın duvar hatları açığa çıkartılarak mekanların sınırları belirlenmiştir. 2015 yılında peristylli avluda kalabilen duvarlarda başlanan restorasyon çalışmalarının bir kısmı tamamlanmıştır. 2016 yılında batı ve güney kısmının kazısının tamamlanarak açığa çıkartılan mekanlara ait duvarlarda anastylosis esas duvar koruma ve sağlamlaştırma çalışmaları ile peristylli havuzun taban döşemeleri, koridor opus sectile, opus spicatum taban döşemelerinde konservasyon çalışmalarına başlanılmıştır. 2017 yılında ise avlu tabanında traverten taban döşemelerinde sabitleme ve derz işlemine devam edilmiş olup havuz içerisinde deneme çalışmaları tamamlanan taban döşemeleri harç analizine göre zemin harcı kullanılarak orijinal yerlerine sabitlenmiştir. Ayrıca taban döşemelerinin yapıştırma işlemine devam edilirken; bu çalışmalara paralel olarak traverten döşemelerdeki eksik kısımların pantograf tekniği ile tamamlama işlemleri yapılarak avlu restorasyonu tamamlanmıştır. 2018 yılında evin tamamının kazısı yapılarak ortaya çıkartılmış olup halen avlu etrafındaki koridorlarda yer alan opus sectile döşemeler ile mekân duvarlarında anastylosis esas düşen taşların yerlerine sabitleme çalışmalarına başlanmış ve bu çalışmalar halen devam etmektedir. 2019 yılında Kiliseli Peristylli Ev’de mekân duvarlarında düşen taşların yerlerine konarak restorasyonlarına devam edilmesi, mekanlara ait opus sectile ve opus spicatum döşemelerin restorasyon ve konservasyonlarına devam edilmesi planlanmıştır. Kiliseli Peristylli Ev, Kuzey Tiyatrosuna bitişik planlanmış ve ziyaretçi açısından ana güzergahta yer almaktadır. Bu yönünle yapının ziyarete açılması önem arz etmektedir.   

 

3) Kuzey (Kutsal) Agora Portikleri (Doğu, Güney ve Batı Portik)
ve Propylonları (Merkezi, Batı Propylon) Çalışmaları


     Suriye Caddesi’nin kuzey tarafındaki dikdörtgen planlı 298x128 m. ölçülerindeki agoraya, ana cadde yanında yer alan Doğu, Merkezi ve Batı Propylonları’ndan giriş yapılmaktadır. Agorada ilk kez 2011 yılında kazı çalışmalarına başlanmış, 2013 yılında Doğu ve Batı Portiğine ait açığa çıkartılan sütunlu galerilerde restorasyon çalışmaları yapılmıştır. 2014 yılında, Batı Portik’te kazı çalışmaları, Güney Portik’te ise hazırlanan ve kurul kararı ile onaylanan proje doğrultusunda sütunlarda ayağa kaldırma çalışmaları gerçekleştirilmiştir. 2018 yılında Pamukkale Belediyesi üzerinden Denizli YİKOB Emlak Vergisi Katkı Payı için hazırlanan proje kabul edilerek doğu yönde yıkılan kesme traverten bloklardan inşa edilen ve üzeri freskli duvarlarda restorasyon ve konservasyon çalışmalarına başlanmış ve çalışmalar halen devam etmektedir. 2019 yılında 9m yüksekliğinde ve çift sıra atkılı kesme traverten bloklardan yapılan Batı Portik arka duvarının ayağa kaldırılması, fresklerin konservasyonu, temizliği ve etrafına bordür çalışmaları yapılmas
ı işlemlerine devam edilecektir. Arka duvar tamamen ayağa kaldırıldıktan sonra üst çatı projesinin yapılması aşamasına geçilebilecektir. 
     Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun kararıyla onaylanan “Laodikeia Antik Kenti Kuzey (Kutsal) Agora, Batı Portiği Kısmi Restorasyon Projesi”nde, 2017 ve 2018 yılında Kuzey (Kutsal) Agora Batı ve Güney Portik krepislerinde, kaide ve sütun gövdelerinde gerekli görülen alanlarda pantograf, temizlik, sağlamlaştırma restorasyon ve konservasyon çalışmalarına devam edilmiştir. 2019 yılında krepisler ve sütunlarda küçük kırık ve eksik olan kısımlarda doğal ve benzer mermer malzeme ile pantograf işlemlerine devam edilerek tamamlanması hedeflenmektedirProjenin tamamlanması sonunda Kuzey (Kutsal) Agora Batı Portik’te MS 494 yılı depreminde doğu yönde yıkılan sütunlu galeri ve portik arka duvarı 9 m yüksekliğinde olan ve %90’ın üzerinde orijinal malzemenin ayağa kaldırılması Ülkemiz arkeolojisi ve turizm girdisi yönünden büyük katkı sağlayabilecek niteliktedir. Özellikle tamamen kesilmiş traverten bloklardan yapılan freskli arka duvarın ayağa kaldırılma çalışmaları ile birlikte eş zamanlı olarak duvar fresklerinde koruma önlemlerinin alınması yönüyle ve havuzun restorasyonunun tamamlanması hedeflenmektedir. Ayrıca restorasyonu tamamlanan sütunlu galeri arkasından freskli arka duvarın ayağa kaldırılması ve portiğin üzerinin ahşap çatı ve yeni yapılacak olan özgün kalipter ve stoterler (kiremit ve omurgalar) ile örtülmesi işlemlerinin tamamlanması Ülkemizde bu anıtsallık ve görkemde ilklerden biri olacaktır.

 

4) Traian Nymphaeumu Çalışmaları

     Stadyum Caddesi’nin güney sonunda Traian Nymphaeum Meydanının kuzey sınırında 2015 yılında yapılan kazı çalışmalarında apsidal yarım daire formlu anıtsal çeşme yapısı açığa çıkartılmıştır. Korinth düzeninde 12 sütunun çevirdiği beş alınlıklı apsidal formlu çeşme, su yasalarının yer aldığı yazıta göre İmparator Traian’a (MS 98-117) MS 113-114 yılında adanmıştır. Dıştan dışa 11.00x9.30 m. ölçülerindeki yapıda, ana havuz haricinde doğuda ve batıda ikişer küçük havuz yer alır. MS 4.-5. yy’da ana havuzun önünde yer alan parapetler sökülerek iki basamaklı bir exedra şeklinde düzenlenmiş olduğu, doğuda, kuzeydoğuda ve batıda yer alan küçük havuzlardan su sağlandığı, ayrıca su haznesine yapılan eklemelerle küçük terminal yapıldığı tespit edilmiştir. Traian Nymphaeumu’na su, kuzey tarafta yer alan ve doğudan II. Su Dağıtım Terminalinden getirilen ana hat ve basıncı alındıktan sonra künklerle sisteme su aktarılmıştır. Ana havuzun batı ve doğu duvarları dışında yer alan künk sistemleri ise çeşmeden diğer alanlara geç dönemde küçük terminalden sağlanan sular ile ilişkilidir. Çeşmenin güneydoğu önüne yerleştirildiği anlaşılan 30 satırdan oluşan yazıt, kente suyun sağlanması, kullanımı, kontrolü, suya zarar verenler ve illegal kullanım yapanlara verilecek olan cezaları içermekte olup, ilk kez su sisteminin Salbakos (Babadağ) eteklerinden getirilmesiyle ilgili bilgileri de içerir.  Proje çalışmaları tamamlanan yapının Anastylosis Esas Restorasyon Projesi, Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla onaylanmıştır. 2017 yılında Nympaeumda su haznesi alanında hassas kazı çalışmaları yapılarak, anıtsal çeşmenin kaide, başlık, arşitrav-friz, geison-sima ve alınlık bloklarının parçalarının birleştirilmesi yönünde gerekli olan tasnif çalışmaları ile AutoCad ve 3D çalışmalarına başlanmış olup bu çalışmalar 2018 yılı itibariyle halen devam etmektedir. 2019 yılında yapıda restorasyon ve konservasyon çalışmalarına geçilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda öncelikle mevcut havuzu oluşturan traverten bloklarda gerekli olan sağlamlaştırma çalışmaları ile havuz duvarı üzerinde çok azı kalabilen meander süslemeli stylobat restore edilecektir. Parçalı olan stylobatlar, pantograf tekniği ile eksikleri tamamlanacak, eksik olanlar ise yeni özgün mermerden yapılacaktır.




5) Batı Tiyatrosu Çalışmaları

    Laodikeia Antik Kenti’nin batısında yer alan Batı Tiyatrosu, Hellenistik geleneğe göre tamamen doğal zemine oyularak yapılmıştır. Batı Tiyatrosu’nun sahne binasının bir bölümü 6-7 m yüksekliğinde ayaktadır. Tiyatro, 7 merdiven geçişiyle, 9 kerkidese bölünmüştür. Mermer olan alt caveada 23, traverten olan üst caveada ise 19 oturma sırası tespit edilmiştir. Cavea çapı 85 metredir ve yaklaşık olarak 8000 kişilik oturma kapasitesine sahiptir. Hellenistik Dönem’de yapılan kentin bu erken tiyatrosu, değişik şekildeki onarımlarla M.S. 7. yy.a kadar kullanılmıştır. Tiyatronun Laser Station yardımıyla üç boyutlu olarak fotoğraflama, taş planı, kesit ve tarama işlemleri gerçekleştirilmiştir. 2016 yılında Batı Tiyatrosu’nda sahne binasında kazı ve kısmi restorasyon çalışmalarına başlanarak, güney parados geçişi ve tonozlu mekân, 4 loca açığa çıkartılmıştır. Ayrıca alt caveanın güney kanadında diazoma ile oturma basamaklarının bir kısmı ortaya çıkartılmıştır. Koruma Bölge Kurulu’nun kararıyla onaylanan restorasyon projesi kapsamında, 
Batı Tiyatrosu’nda Ekim 2018 itibariyle çalışmalara başlanmış olup cavealarda temizlik ve restorasyon öncesi kazı çalışmaları halen devam etmektedir. Denizli Büyükşehir Belediyesi ile birlikte hazırlanan kazı ve restorasyon projesi Güney Ege Kalkınma Ajansı (GEKA) tarafından desteklenmiş olup bu 2 yıllık bir projedir. 2019 yılında tiyatronun orkestra, alt ve üst cavealarında kazı ve restorasyon çalışmalarının proje kapsamında sürdürülmesi hedeflenmiştir. Batı Tiyatrosu’nun kazı ve restorasyonunun tamamlanarak ziyarete açılması bilimsel çalışmalar dışında, Ülkemizin turizm girdilerine de katkı sağlayacak niteliktedir. 


 

 

6) Kuzey (Kutsal) Agora Batı Portik Kuzey Ucunda Yer Alan Mozaikli Kilise

     
Kuze
y (Kutsal) Agora, iki tiyatro arasında kalan ve 35.000 m2 alanı kaplayan pagan inancında içinde tapınakları (Zeus ve Athena), altarları ve naiskosları ile iki yanda heykellerle süslü uzun havuzları (166 m) olan bir temenos (kutsal) alanı olup MS 4. yy itibariyle alan agoraya dönüştürülmüştür. 2018 yılında Kuzey (Kutsal) Agora’nın kuzey dönüş duvarını bulmak için yapılan sondaj kazılarında, Batı Portik kuzey sonunda 825 m2 alan kazılarak yarım daire apsisli bölüm ve mozaikli 300 m2 portik açığa çıkartılmıştır. Kazı verileri bu bölümün MS 4. yy itibariyle bir kiliseye dönüştürüldüğünü ortaya koymuştur. Açığa çıkartılan mozaikler tamamen sarı, beyaz, siyah, mavi, kırmızı, eflatun, krem ve kahverengi taşlardan ağırlıklı geometrik dizaynlı (labirent, kare, daire, urgan, sarmal, prizma, kanca, vb.), yıldız, pelta kalkan ve yaprak süslemelidir. 2019 yılında Batı Portik kuzey uçta yer alan Mozaikli Kilisenin güneye doğru kalan kısımlarının kazılarının tamamlanması, gerekli olan bordür sağlamlaştırmalarının yapılması planlanmıştır. Sonraki aşamada ise mozaikli kısmın restorasyon, konservasyon ve koruma önlemlerinin yapılarak ziyarete açılması hedeflenmiştir. Kazı ve restorasyon çalışmaları arkasından çıkan duruma göre mozaikli alanın koruma çatısı ya da camlı çelik konstrüksiyonlu kapatılma projelendirmesi yapılacaktır. Bu alan Laodikeia’da ziyaretçi ana aksı üzerinde yer alması itibariyle, bilimsel çalışmaların yanında, görsel olarak da kentte önemli bir çekim alanı haline gelebilecektir. 



7)- 
Stadyuma Ulaşımı Sağlayan Cadde

     Hippodamik sistemde, Caracalla Nymphaeumu kavşağından güneye doğru devam eden diğer bir ana cadde olan Stadyum Caddesi’nde ilk kazı çalışmaları 2009 yılında başlamış olup caddenin 110 m’lik kısmı ortaya çıkarılmıştır. 2011 yılında ise cadde güneye doğru 50 m daha açılmıştır. Çalışmalar sonucunda açığa çıkarılan dağınık haldeki mimari blokların belgeleme ve çizim çalışmaları tamamlanmıştı
r. 2013 yılında Stadyum Caddesi’nde kazılan alanlarda açığa çıkartılan mimari blokların anastylosis esas olmak üzere restorasyon çalışmaları yapılmıştır. 2014 yılında caddenin kazılan tüm bölümlerinin restorasyonu tamamlanmıştır. 2015 yılında Stadyum’a doğru (güney yöne) kazı çalışmalarına başlanmış olup cadde güneye doğru 150 m kazılmıştır. Bu alanda cadde güneye doğru kazılarak Traian Nymphaeumu ve Meydanı ile Atriumlu Yönetici Binası açığa çıkartılmıştır. 2017 yılında ise 150 m uzunluğundaki caddede proje çalışmaları tamamlanarak “Anastylosis Esas Restorasyon Projesi” yapılmıştır. S
tadyuma ulaşan yol aksının kazılarak restorasyonunun tamamlanmasındaki ana amaçlardan biri caddenin gezi güzergâhına bağlı olarak güneyde yer alan Stadyum ve Güney Hamamı-Gymnasium Kompleksi ile yol bağlantılarının sağlanmasıdır.



8)- Restorasyon ve Konservasyon Çalışmaları

    Laodikeia antik kentinde kazı ve restorasyonları tamamlanan ve devam eden alanlarda yıl boyunca
periyodik bakım ve kontroller düzenli olarak yapılmaktadır. 
Ayrıca restorasyon laboratuvardaki kırık mermer, pişmiş toprak, cam, metal eserlerde restorasyon-konservasyon çalışmaları ile çizim çalışmaları yapılmaktadır.

  




Bu site Laodikeia Kazı Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır. Site içerisinde yer alan ögelerin tüm kullanım hakları saklıdır.